DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Selçuk Şen
Selçuk Şen
Giriş Tarihi : 02-06-2021 07:02

MİLLİ ORDU'DA “ORDU” VE ORDULULAR-3

 

Hazırlayan: Selçuk ŞEN, Em. Astsubay.

selcuk52persembe@gmail.com.

 

 

 

Büyük Millet Meclisi

Müdafaa-i Milliye Vekâleti                                                                     16/8/36 (1920)

Müdafaa-i Milliye Vekâleti Celilesine

12/8/36(1920) tarih ve Ordu Şubesi 1646 numaralı tezkere cevabıdır.

Gönüllü teşkilatından Müdafaa-i memleket için lâyıkiyle istifade edilememiş olduğu gibi istikbalde de istifade muntazır değildir. Binaanaleyh ızdırar-ı kat’i olmadan yeniden ufak bir gönüllü kıtasının teşkiline taraftar değilim. Teşkil edilmiş bulunanlarında perderpey kâmilen teşkilât-ı muntazamaya kabedilmesi mütalâasındayım.

Bu teşkilât suret-i umumiyede efrad-ı mükellefeyi müdaffaa-i hukukların yani milleti vesait ve menabii ile toplayarak bizim için pek kıymetli olan esliha ve teçhisat-ı milliye ile talim ve terbiye ve zabt-ı rabt  kaydından mahrum bir heyet vücuda getirmektedir. Burada ızdırar-ı kat’i tabiri esliha ve cepanesi kendinden olmak mukarrer olan veyahut aşair gibi zaten başka türlü istifade mümkün olmayan yerler için veyahut emniyet-i dahiliye icabatı için istimal edilmiştir. Bu halde dahi mevad-ı atiye esas ittihaz edilmelidir.

1- Hiçbir nedenle yeniden gönüllü kıtası teşkil olunamaz. Eğer bir mahalden askeri ve mülki makam veya rüasa-yı memleket (memleketin ileri gelenleri) ve seyyiden bir zat (önder-lider bir zat) veya halk gönüllü kıta teşkil etmek isterse evvel emirde Müdafaa-i Milli Vekâletinin müsaadesini ihtizan etmek şarttır.

(Not:2-3 ve 4. Maddeler Kuvayı Milliye bünyesinde önceden teşkil edilen gönüllü unsurları kapsamaktadır)

2-Elyevm mevcut gönüllü teşkilâtın kadrosu tesbit ve bütçesi tayin ve nizam-ı harbe tayin olunacaktır. Bunlardan mevcutları az olan müfrezeler civariyet gözetilmek şartiyle diğer müfrezelerle tevhid olunarak kabil-i istifade bölük, ila-ahirihi gibi kıtalar haline ifrağ edilmelidir.

3-Bir gönüllü kıtası cepheye muvasalatı anından itibaren diğer nizamiye kıtaatı gibi muamele görür.

4-Her gönüllü kıtası badetteşekkkülen yakın askeri kumandan tarafından teftiş edilerek netice-i teftiş telgrafla Müdafaa-i Milliye Vekâletine bildirilmelidir.

5-Adana cephesi istisna teşkil eder. Mamafih cephe kumandanlığı ile bilmuhabere teşkilâtın muntazam bir hale ifrağına teşebbüs olunmalıdır.

Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Reisi

İsmet

* * * * *

Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyasetinin 16/8/36 (1920) tarihinde Müdafaa-i Milliye Vekâletine sunduğu gönüllü – milis birlikler ve teşkilleri hakkındaki karargâh kanaati ve Mirliva İsmet Bey’in (İNÖNÜ) değerlendirmeleri sonucu alınan hükümet kararı aşağıda mevcut yazı ile cephe kumandanlıklarına ve 3’üncü Kolordu Kumandanlığına (Ordu Kazası bu kumandanlığın sorumluluk sahasındadır.)  “çok ivedi” muhabere talimatı ile bildirilerek tebliğ edilmişti.

(Belge kaynağı: ATBD-52, Blg. Nu:1194)

 

 

 

 

Garp, Şark, Adana ve Elcezire Cephe Kumandanlıklarına

Üçüncü Kolordu Kumandanlığına

Şube:1, Garp, Gayet Müstacel

Badema (bundan böyle-bundan sonra) gönüllü teşkilâtından kâmilen sarfınazar olunması ve elyevm (şimdiye kadar ) müteşekkil ve mevcut olanların olanların da Erkânıharbiye-i Umumiyece ipkasına karar verilecek olanların bir kadroya ve muntazam bütçeye tevfiki mukarrerdir. Bir kadroya tevfikan ipkasına karar verilecek teşkilât için adi bütçede kuvayı milliye namiyle hiçbir tahsisat mevcut olmadığından bunların masarifi Müdafaa-i Milliye Vekâletince derdest-i tanzim fevkalâde bir bütçeye konulacaktır. Cephe emrinde bulunan bilumum kuvayı milliye teşkilatının isim ve mahal ve mevcutlariyle hangi tarihte ve nerede teşekkül etmiş bulunduklarının ve hangilerinin nasıl bir kadro ile ipka veya kalb ve ilgası tasavvur edildiğinin sürat-i teklif ve işarını rica ederim. Telgrafın alındığı bildirilecektir. Cephe kumandanlıklarına tamim edilmiştir.

21/8/36(1920)

Erkânıharbiye-i Umumiye Reisi

İsmet

Sonuç olarak;

BMM Ankara Hükümeti, gerek Balkan Harbi gerekse 1’inci Dünya Harbinin (özelliklede Kafkas Cephesi) acı tecrübelerinden hareketle gönüllü ve milis yapılanmaları Milli Mücadele’nin bir parçası olarak görmekten sakınmıştır. 1919 yılı dâhilinde Kuvayı Milliye yapılanması ile Milli Ordu içerisine dâhil olmuş olanları da nizami kıtalara bölük-takım ya da kol olarak dâhil ederek müstakil davranmalarını engellemiştir. Bu unsurlara liderlik eden milis zabitler ise mutlak suretle bir nizamiye zabitinin emrinde bulunmuştur. Başlangıçta Kuvayı Milliye’de milis zabit olarak görev alıp daha sonra Milli Ordu’da alay ve tabur kumandanı olanlar elbette mevcuttur. Bu kumandanların da karargâhında ve ast birlik kumandanlıklarında nizamiye zabitlerinin görev aldığını görmekteyiz, bundan maksat her hareketi kontrol altında tutmaktı. Boyunlarında idam fermanlarıyla milli davaya baş koyanlar bu yolda tek bir şansları olduklarını çok iyi biliyorlardı…

B İ T T İ

 

KAYNAKLAR:

-BAY, Abdullah. ‘’Birinci Dünya Savaşı’nda Gürcü Lejyonu ve Faaliyetleri’’. Karadeniz İncelemeleri Dergisi. Sayı 18. s. 75-92. 2015.

-BİLGİN, Mehmet. Teşkilat-ı Mahsusa’nın Kafkasya Misyonu Ve Operasyonları. İstanbul: Ötüken Neşriyat. 2017.

-ÇAKMAK, Aydın. Milli Mücadele Döneminde Giresun’da Yayımlanan Bir Dergi: Işık. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi. 2015.

-ÇİÇEK, Rahmi. ‘’ Birinci Dünya Savaşında Ordu Kazası’’. Karadeniz İncelemeleri Dergisi. Sayı 17. s. 31-54. 2014.

-DİZMAN, İbrahim. 20.Yüzyılda Ordu (1900-1999). Ordu: Ordu Belediyesi Yayınları. 2012. ve Sn. İbrahim Dizman’ın “Ordu-Kotyora Kent Arşivi” paylaşımları.

-DOĞANAY, Rahmi. Millî Mücadele’de Karadeniz (1919-1922). Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi. 2017.

-ERDOĞAN, (Doç.Dr.) Selim. “Sakarya-Türk Bitti Demeden Bitmez.” Kronik Kitap Yayınları. 2020.

-GÖRGÜLÜ (Tankçı Kurmay Albay) İsmet. “On Yıllık Harbin Kadrosu (1912-1922) .” TTK Yayınları. Ankara. 1993.

-GNKUR. Harp Tarihi Başkanlığı Harp Tarihi Yayınları. Şehir ve Kasabaların Harp Bölgeleri, Bombardıman, İşgal ve Kurtuluş Günleri 1911-1922. Ankara. 1977.

-GNKUR. Başkanlığı Yayınları. Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi TBMM Hükümeti Dönemi (23 Nisan 1920 – 29 Ekim 1923 ). IV Cilt. 1.Kısım. Ankara. 1984.

-GNKUR. ATASE Yayınları. Türk İstiklal Harbi, Doğu Cephesi (1919-1921). Ankara.1995.

-GNKUR. Harp Tarihi Vesikaları Dergisi. Sayı 52. Ankara.

-GNKUR. Birinci Dünya Savaşı Kronolojisi. Haz. Dr. Kemal ARI. Gnkur. Basımevi. Ankara. 1997

-GNKUR. Askeri Tarih Belgeleri Dergisi. Sayı 141. 1967. Basım Evi Yayınları. Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi, Kafkas Cephesi 3’üncü Ordu Harekâtı. Cilt II. Birinci Kitap. Ankara. 1993.

-GNKUR. ATASE Yayınları. Osmanlı Devletinde Tanzimat’tan Sonra Asker Alma Kanunları (1839-1914) (Faruk AYDIN). Ankara. 1994.

-GNKUR. ATASE Yayınları. Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi 1908-1920. Ankara.1999.

-GÜVEMLİ, Fevzi. Bir Zamanlar Ordu: -Anılar-. Haz. İbrahim Dizman. Kültür Bakanlığı Yayınları. Ankara. 1999.

-KARABEKİR, Kazım. Hayatım. Yapı Kredi Yayınları. 6.Baskı. Mart 2018. İstanbul.

-MENTEŞEOĞLU, Ö. Erden. Giresunlu Fedailerle Konuştum Onlar da Çılgındı. Ankara. 2008.

-MENTEŞEOĞLU, Ö. Erden. Mustafa Kemal Paşa’nın Muhafız Alayı Komutanı MİLİS YARBAY OSMAN AĞA. Ankara. 2014.

-ÖZEL, Sabahattin. Milli Mücadelede Trabzon. Türkiye İş Bankası Yayınları. I.Baskı. İstanbul. Ocak 2012.

-ÖZEL, Sabahattin. Milli Mücadele’de Trabzon (Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yakın Çağ ve T.C. Devri Tarihi Ana Bilim Dalı. İstanbul 1998.

-SANDERS, Liman Von. Türkiye’de Beş Yıl. Çev. Eşref Bengi ÖZBİLEN. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. İstanbul. 2018.

-SARIKAYA, Makbule. Millî Mücadele Döneminde Rize. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi. 2004.

-T.C. DEVLET ARŞİVLERİ GNL. MD. LÜĞÜ. Cumhuriyet Arşivi Daire Bşk. lığı İstiklal Harbi İle İlgili Telgraflar Yayın Nu:23. Ankara. 1994.

-T.C. DEVLET ARŞİVLERİ GNL. MD. LÜĞÜ. Osmanlı Arşivi Daire Bşk. lığı Osmanlı Belgelerinde Milli Mücadele ve Mustafa Kemal Atatürk. Yayın Nu:88. Ankara. 2007

-T.C. DEVLET ARŞİVLERİ GNL. MD. LÜĞÜ. Osmanlı Arşivi Daire Bşk. lığı Atatürk İle İlgili Arşiv Belgeleri (1911-1921 Tarihleri Arasına Ait 106 Belge) Yayın Nu:1. Ankara. 1982.

-YAZICI, Adnan. Birinci Dünya savaşında Harşit Savunması. Kafkas Cephesinin Son Savunma Hattı. Gece kitaplığı Yayınları. Birinci Baskı. 2020.

-YAZICI, Adnan. Birinci Dünya Savaşı’nda Harşit Savunması. Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. Giresun. 8/2/2019.

-YILDIZ, Araştırmacı Yazar Adnan. Kendi Kaleminden Binbaşı Ziya Çürüksulu. Ordu Hayat Gazetesi. 13 Kasım 2019, Ordu.

TEŞEKKÜR;

-Osmanlıca belgelerin çevirisinde emeğini esirgemeyen değerli büyüğüm Araştırmacı-Yazar Sn. Murat Dursun TOSUN’a,

-Bilgi, arşiv ve tarihe şahitlik eden değerlerin bilgi paylaşımlarıyla oluşan müspet bilgi birikimini şahsımla paylaşan Eğitimci ve Yazar Sn. Hikmet PALA’ya,

-Kişisel arşivinde mevcut belge ve kaynakları paylaşan: Araştırmacı – Yazar Sn.H.Gazi MENTEŞEOĞLU’na ve  Tarihçi Sn.Murat BIYIK’a teşekkürlerimi sunarım.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Selçuk Şen

Selçuk Şen

DİĞER YAZILARI MİLLİ ORDU'DA “ORDU” VE ORDULULAR-3 02-06-2021 07:02 MİLLİ ORDU'DA “ORDU” VE ORDULULAR-2 01-06-2021 07:01 MİLLİ ORDU'DA “ORDU” VE ORDULULAR-1 31-05-2021 07:00 ÇAR’I ÇİLEDEN ÇIKARTMAK 24-05-2021 07:20 FATSA KAYMAKAMININ YETKİ TASARRUFU NEDENİYLE ABD'NİN OSMANLI DEVLETİNE NOTA VERMESİ 11-05-2021 00:06 “ARALIK 1922’DE ORDU’DA ABD VARLIĞI” -4 06-05-2021 07:26  “ARALIK 1922’DE ORDU’DA ABD VARLIĞI” -3 05-05-2021 07:25  “ARALIK 1922’DE ORDU’DA ABD VARLIĞI” -2 04-05-2021 07:23  “ARALIK 1922’DE ORDU’DA ABD VARLIĞI” -1 03-05-2021 07:24 345 KAHRAMAN PERŞEMBELİ-3 29-04-2021 07:51 345 KAHRAMAN PERŞEMBELİ-2 28-04-2021 07:49 345 KAHRAMAN PERŞEMBELİ-1 27-04-2021 07:49 YÜZYILIN KADROSU 21-04-2021 07:01 YÜZYILIN KADROSU 20-04-2021 07:01 SON MEKTUP 16-04-2021 07:40 15’İNCİ KAFKAS FIRKASI VE KAHRAMAN ORDULULAR-2 15-04-2021 08:43 15’İNCİ KAFKAS FIRKASI VE KAHRAMAN ORDULULAR-1 14-04-2021 08:27 ORDU’DA MÜSTAHFAZ KITAAT’IN TEŞKİLİ ve ALİPAŞAZADE YÜZBAŞI ZİYA BEY’İN CEPHE HAREKÂTI-4 08-04-2021 07:27 ORDU’DA MÜSTAHFAZ KITAAT’IN TEŞKİLİ ve ALİPAŞAZADE YÜZBAŞI ZİYA BEY’İN CEPHE HAREKÂTI-3 07-04-2021 07:25 ORDU’DA MÜSTAHFAZ KITAAT’IN TEŞKİLİ ve ALİPAŞAZADE YÜZBAŞI ZİYA BEY’İN CEPHE HAREKÂTI-2 06-04-2021 07:45 ORDU’DA MÜSTAHFAZ KITAAT’IN TEŞKİLİ ve ALİPAŞAZADE YÜZBAŞI ZİYA BEY’İN CEPHE HAREKÂTI-1 05-04-2021 19:25 LEFKOŞELİ YÜZBAŞI SUDİ BEYİN ORDU’DA TUTUKLANMASI 30-03-2021 08:01 KENDİ GEMİSİYLE VURULAN OSMANLI 27-03-2021 07:38 1853 – 1856 KIRIM HARBİ SONRASI OSMANLI DENİZ FENERLERİ VE VONA (ÇAM BURNU) FENERİ 25-03-2021 07:40 HARB-İ UMUMİ’DE MİDİLLİ’Yİ TEYAKKUZA GEÇİREN ORDULU BALIKÇI 22-03-2021 08:38  GÜLCEMAL VAPURUNUN PERŞEMBE (VONA) YASON BURNU’NDA KARAYA OTURMASI VE TAHLİSİYE FAALİYETİ 20-03-2021 10:52
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Spor Toto Süper LigOP
  • 1Beşiktaş4084
  • 2Galatasaray4084
  • 3Fenerbahçe4082
  • 4Trabzonspor4071
  • 5Demir Grup Sivasspor4065
  • 6Atakaş Hatayspor4061
  • 7Aytemiz Alanyaspor4060
  • 8Fatih Karagümrük4060
  • 9Gaziantep Futbol Kulübü4058
  • 10Göztepe4051
  • 11İttifak Holding Konyaspor4050
  • 12Medipol Başakşehir4048
  • 13Çaykur Rizespor4048
  • 14Kasımpaşa4046
  • 15Helenex Yeni Malatyaspor4045
  • 16Fraport-TAV Antalyaspor4044
  • 17Hes Kablo Kayserispor4041
  • 18BB Erzurumspor4040
  • 19MKE Ankaragücü4038
  • 20Gençlerbirliği4038
  • 21Denizlispor4028
Gazete Manşetleri
ARŞİV ARAMA