DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Murat Dursun Tosun
Murat Dursun Tosun
Giriş Tarihi : 11-08-2021 07:47

DER-SAADET’İN (İSTANBUL’UN) KALABALIĞINI AZALTMAK İÇİN BULUNAN ÇÖZÜM

Arşivden iki belge bir konu

Hazırlayan: Murat Dursun TOSUN

Araştırmacı-Yazar, Bilim Uzmanı

 

20 Kasım 1861 tarihli belgede İstanbul’un diğer yerlere göre kalabalık olan Galata Köprüsü, Galata ve Beyoğlu gibi yerlerinde üst-başları pejmurde bir şekilde dilencilik yapanların durumları incelenerek zaruri halleri dışında insanları zorlayarak dilenenler bundan men edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca belgede dilencilerin sayısının çok olduğu ve bunların ısrarlı tavırlarıyla gelip geçenlere rahatsızlık verdikleri de belirtilmektedir.

8 Kasım 1893 tarihli belgede ise Dersaadet’te şehrin izdihamını hafifletmek maksadıyla işsiz ve dilencilerden oluşan bir grup insanın memleketlerine gönderilmesinin kararlaştırıldığı belirtilmektedir.

Anlaşılan odur ki, memleketinde işi gücü olmadığı için Dersaadet’e (İstanbul’a) gelmiş olanların burada fuzuli kalabalık oluşturduğu anlaşılmış ve toplam 200 kişiyi bulmayan işsiz güçsüz, bekâr ve dilencilerden oluşan gurubun İstanbul’dan memleketlerine yollanması halinde şehrin kalabalığının azalacağı yönünde değerlendirme yapılmıştır.

Tabi ki o günün İstanbul nüfusunu şimdiki gibi 15 milyonu geçmiş nüfusla da kıyaslamamak lazımdır. Her ne kadar o tarihte İstanbul’un nüfusu 900 bin de olsa toplan nüfusa kıyaslandığında yaklaşık 200 kişinin memleketine gönderilmesi sembolik bir çözüm olmuştur.  Ancak işin bu yönü bir yana başıboş takımının suça bulaşması konusu da sıklıkla görülen bir durum olduğundan bu yönüyle de ele alınması gereken bir durumdur.

Daha da ilginç olan ise bu kişilerin Trabzon’a gidecek vapura bindirilmek istenmesidir. Neden acaba diye çok düşündüm ve en çok gurbete çıkanın Karadeniz bölgesinin insanları olduğu şeklinde kendimce bir sonuca vardım. Kısa bir şekilde size bahsetmiş olduğum hususa dair iki arşiv belgesinin orijinal halini ve çevirisini sunuyorum;

-Birinci belge arşiv bilgisi ve konusu:

BOA Fon Kodu: A.} MKT. NZD. Dosya No: 379, Gömlek No: 85, Tarihi: 17 (Ca) Cemaziye’l-evvel 1278 (20 Kasım 1861), Konusu: Yeniköprü üzerinde Beyoğlu ve Galata’da İslam milletine yakışmayacak kılık ve kıyafette dilenenlerin men edilmesi.

 

Zabtiyeye tezkire-i samiye

Cisr-i cedid (Galata Köprüsü) üzerinde millet-i İslâmiyenin şeref ve şanına nakıse getürecek kıyafet ve suretde bir takım sâile (dilenci) tecemmu iderek (toplanarak) ahşamlara kadar gelüb geçenleri iz’ac (rahatsız) ve bi-huzur (huzursuz) etmekde oldukları misillü yine bu takımdan bazı kesanın dahi Galata ve Beyoğlu’nda gezüb dolaşarak envai iz’âcâne tasaddi (rahatsızlık ve baskı) etmekde bulundukları meşhud ve mesmu’ (görülmüş ve işitilmiş) olub malum-ı vâlâları olduğu üzere gerek sailenin (dilencilerin) bir nev’i var ki sahihen fakir ve muhtaçdır onlar hakkında bir şey denilmek istenilmez ise de mebhus-ün anh (bahsedilmiş) olan sâilenin (dilencilerin) ekseri kanaatsız ve sabırsız adamlar olarak geçinecekleri olsa bile züll-i su’âli kendilerine sermaye itmiş olduklarına ve bunların şu hal ile öyle güzergâh-ı nas olan yerlerde gezüb durmaları münasib şey olmadığına mebni o makulelerin ba’de-ezin (bundan sonra) cisr-i mezkûrede durdurulmaması ve Galata ve Beyoğlu tarafında dahi mehma emken (olabildiğince) gezdirilmemesi zımnında iktiza idenlere tenbihat-ı müekked (sıkı, sağlam tenbihat) icrası menut-ı himmet-i behiyyeleridir.

-İkinci belge arşiv bilgisi ve konusu:

Arşiv Fon Kodu: Y..PRK.ZB.. Dosya No: 12, Gömlek No: 46, Tarihi: 28 (R) Rebiü’l-ahir 1311 (8 Kasım 1893), Konusu: Dersaadet’te şehrin izdihamını hafifletmek maksadıyla işsiz ve dilencilerden oluşan bir grup insanın memleketlerine gönderilmesi.

Zabtiye Nezâreti

Şehrin tahfif-i izdihamı (izdihamını hafifletmek) içün memleketlerine i’zamları (gönderilmeleri) muktezâ-yı irade-i seniyye-i cenâb-ı hilâfet-penâhiden olan ve şehremaneti celilesince esami defteri tanzim olunan işsiz amele ve bekâr güruhunun mahsus vapurlarla defaten ve müctemian (bir defada ve topluca) sevkleri halinde aralarına bazı esnaf ashab-ı mesâlihin dahi karışabilmesi ihtimaline nazaran bunların takım takım bi’t-tefrik posta vapurlarıyla i’zam olunması dün şehremini (belediye başkanı) paşa hazretleriyle müşterek bir tezkire ile makam-ı sami-i sadâret-i uzmâ’dan istizan olunmakla beraber yarın zaten idare-i mahsusanın (özel idarenin) Trabzon tarafına hareket edecek olan irsalat (gönderi, yük) vapuruyla sevk olunmak üzere o makule işsiz amele ve saile (dilenci) takımından seksen iki nüfus Üsküdar’dan, yirmiüç nüfus Kasımpaşa’dan ve oniki nüfus Fındıklı’dan, ve ellialtı nüfus dahi İstanbul cihetinden dağdağasızca toplattırılarak mezkûr vapura irkab edilmiş ve bunların bir kısmı kendü arzularıyla gitmek üzere zabıtaya müracaat etmiş olub yarın vapurun hareketine bu makule istek edenlerden veya işsiz ve güçsüz ameleden dağdağasızca toplattırılacak olanların dahi mezkûr vapurla sevk olunacakları ve bu ahşam vapura irkab olunan ma’ruzu’l-mikdar eşhasın saye-i inayet-vaye-i cenâb-ı hilâfet-penâhide itmek ve sair malzemeleri bi’t-tedarik kendilerine i’ta içün merkez komiserinin me’mur eylediği ve şimdi cevaben şeref-varid olan tezkire-i samiyede memleketlerine iade olunacak eşhasın evvel emirde isim ve sanat hüviyetlerini irae ider bir defterein serian tanzim ve irsali emir buyrulmasına binaen bugün vapura irkab olunanların defteri tanzim ettirilmekde olduğu berâ-yı malumat arz olunur. Ol-babda emr ü ferman hazret-i men-lehü’l-emrindir.

Fi 27 Teşrin-i-evvel Sene (1)309 (8 Kasım 1893)

Zabtiye Nazırı Bende Rahim

 

B İ T T İ

NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Beşiktaş513
  • 2Trabzonspor513
  • 3Konyaspor511
  • 4Hatayspor510
  • 5Fatih Karagümrük510
  • 6Fenerbahçe510
  • 7Altay59
  • 8Alanyaspor59
  • 9Galatasaray58
  • 10Kayserispor57
  • 11Yeni Malatyaspor56
  • 12Göztepe55
  • 13Gaziantep FK55
  • 14Kasımpaşa55
  • 15Adana Demirspor55
  • 16Antalyaspor54
  • 17Sivasspor53
  • 18Başakşehir FK53
  • 19Giresunspor51
  • 20Çaykur Rizespor51
Gazete Manşetleri
E-GAZETE
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
istanbul mutlu son ankara mutlu son izmir mutlu son bursa mutlu son antalya mutlu son adana mutlu son konya mutlu son şanlıurfa mutlu son gaziantep mutlu son kocaeli mutlu son mersin mutlu son diyarbakır mutlu son hatay mutlu son manisa mutlu son kayseri mutlu son samsun mutlu son balıkesir mutlu son maraş mutlu son van mutlu son aydın mutlu son tekirdağ mutlu son sakarya mutlu son denizli mutlu son muğla mutlu son bağcılar mutlu son bahçelievler mutlu son esenler mutlu son esenyurt mutlu son kadıköy mutlu son kağıthane mutlu son kartal mutlu son küçükçekmece mutlu son maltepe mutlu son pendik mutlu son sultangazi mutlu son ümraniye mutlu son üsküdar mutlu son aliağa mutlu son alsancak mutlu son bayraklı mutlu son bornova mutlu son buca mutlu son çeşme mutlu son çiğli mutlu son gaziemir mutlu son karşıyaka mutlu son konak mutlu son menemen mutlu son ödemiş mutlu son torbalı mutlu son çankaya mutlu son keçiören mutlu son mamak mutlu son polatlı mutlu son sincan mutlu son alanya mutlu son belek mutlu son kaş mutlu son kemer mutlu son korkuteli mutlu son lara mutlu son manavgat mutlu son serik mutlu son side mutlu son didim mutlu son efeler mutlu son kuşadası mutlu son nazilli mutlu son altıeylül mutlu son bandırma mutlu son edremit mutlu son karesi mutlu son susurluk mutlu son gemlik mutlu son gürsu mutlu son inegöl mutlu son mudanya mutlu son nilüfer mutlu son osmangazi mutlu son yıldırım mutlu son biga mutlu son çan mutlu son gelibolu mutlu son adıyaman mutlu son afyon mutlu son ağrı mutlu son aksaray mutlu son amasya mutlu son ardahan mutlu son artvin mutlu son bartın mutlu son batman mutlu son bayburt mutlu son bilecik mutlu son bingöl mutlu son bitlis mutlu son bolu mutlu son burdur mutlu son çanakkale mutlu son çankırı mutlu son çorum mutlu son düzce mutlu son edirne mutlu son elazığ mutlu son erzincan mutlu son erzurum mutlu son eskişehir mutlu son giresun mutlu son gümüşhane mutlu son ığdır mutlu son ısparta mutlu son karabük mutlu son karaman mutlu son kastamonu mutlu son kilis mutlu son kırıkkale mutlu son kırklareli mutlu son kırşehir mutlu son uşak mutlu son kütahya mutlu son malatya mutlu son mardin mutlu son nevşehir mutlu son niğde mutlu son ordu mutlu son trabzon mutlu son osmaniye mutlu son rize mutlu son siirt mutlu son sinop mutlu son sivas mutlu son tokat mutlu son karahayıt mutlu son pamukkale mutlu son nizip mutlu son şahinbey mutlu son şehitkamil mutlu son antakya mutlu son defne mutlu son iskenderun mutlu son darıca mutlu son gebze mutlu son gölcük mutlu son izmit mutlu son körfez mutlu son akşehir mutlu son beyşehir mutlu son ereğli mutlu son karatay mutlu son meram mutlu son selçuklu mutlu son akhisar mutlu son alaşehir mutlu son soma mutlu son turgutlu mutlu son akdeniz mutlu son anamur mutlu son erdemli mutlu son mezitli mutlu son silifke mutlu son tarsus mutlu son toroslar mutlu son yenişehir mutlu son bodrum mutlu son dalaman mutlu son fethiye mutlu son köyceğiz mutlu son marmaris mutlu son menteşe mutlu son milas mutlu son adapazarı mutlu son serdivan mutlu son atakum mutlu son çarşamba mutlu son ilkadım mutlu son eyyübiye mutlu son siverek mutlu son viranşehir mutlu son çerkezköy mutlu son çorlu mutlu son erbaa mutlu son