DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Selçuk Şen
Selçuk Şen
Giriş Tarihi : 20-09-2021 16:49

ATATÜRK’ÜN KARADENİZ GEZİSİ VE HAMİDİYE’DE YAŞANANLAR-7

“Haziran ve Eylül 1924’te Hamidiye’nin Ordu ziyareti”
Hazırlayan: 
Selçuk ŞEN, Em. Astsubay. 
selcuk52persembe@gmail.com

DÜNDEN DEVAM
Riyaset-i Cumhur Başkâtibi Tevfik(***)
(***)Baş Kâtip Tevfik Bey Kimdir?
Mehmet Tevfik Bıyıklıoğlu: Harp Okulu’ndan topçu subayı olarak mezun olduktan sonra Erkân-ı Harbiye’yi bitirerek orduya katıldı. Kurtuluş Savaşı sırasında Batı Cephesi’nde görev yaptı. Lozan Barış Konferansı’na katılan heyette, askeri danışman olarak görev aldı. 1924’te Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği’ne getirildi. 1928’de Moskova Büyükelçiliği’ne atanması nedeniyle bu görevine bir yıl ara verdi. Adı daha sonra Türk Tarih Kurumu olarak değiştirilen Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti’nin ilk başkanı olan Mehmet Tevfik Bıyıklıoğlu, Genelkurmay Harp Tarihi Dairesi’nde, harp tarihi uzmanı olarak çalıştı ve okullarda devrim tarihi dersi verdi. Türk Tarih Kurumunun kurduğu Basımevinin 30 Nisan 1956 yılında ilk yönetim kurulu üyeliklerine Tevfik Bıyıklıoğlu, Faik Reşit Unat ve Şevket Aziz Kansu görev almıştı. Basımevinin Yönetim Kurulu Başkanı idi. Titizliği, dikkati ve vazife sevgisi, geniş kültürü, zengin hâtıraları, ilgi çekici idi. Tevfik Bıyıklıoğlu elbette tarihî bir şahsiyetti. O, Anafartalar’da Kahraman Mustafa Kemal’in kurmayında genç bir subaydı. Kurtuluş Savaşı Garp cephesi Harekât Dairesi Başkanı, Mudanya ve Lozan Müzakereleri askerî müşaviri, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Genel Sekreteri (Riyaseticumhur umumî kâtibi), Moskova Büyük Elçisi, Türk Tarih Kurumu’nun ilk Başkanı ve nihayet Emekli Kurmay Albay Tevfik Bıyıklıoğlu, Genelkurmay Harp Tarihi Dairesi tarih başyazarı olarak bütün ömrünü son anlarına kadar memleket işlerine vakfetmiştir.  24 Kasım 1961 günü vefat etmiştir. 
Kaynak: https://www.ttk.gov.tr/onceki-baskanlar/m-tevfik-biyiklioglu-14-4-1931-8-4-1932/

Gazi Paşa Hz.leri ve Hamidiye Ordu’dan ayrılıyor…
19 Eylül 1924 saat:15.00’da Ordu’ya gelen Gazi Mustafa Kemal Paşa, yaklaşık olarak saat:18.00 sularında Ordu yerel hükümet görevlileri, Ordu milletvekilleri ve kalabalık halk topluluğu ile vedalaşmanın ardından iskelede bekleyen stimbota binerek kıyıdan ayrıldı. Hamidiye ve refakat gemisi Peyk-i Şevket makinelerini çalıştırmış harekete hazır bir şekilde açık suda bekliyordu. Stimbottan Hamidiye’ye çıkan Gazi Paşa Hz.leri, lumbarağzında gemi komutanı ve diğer zabitlerce karşılandı. Hamidiye gözden uzaklaşıncaya kadar güvertede kalan Gazi Paşa Hz.leri akabinde kamarasına geçti. Hamidiye’nin rotası gezinin son limanı ve şehri Samsun’du… 
Gazi Paşa Hz.leri Ordu’dan mutlu ayrılmıştı.
“… 19 Eylül 1924 akşamı arka güvertede büyük bir sofra hazırlanmıştı. Hatta sofranın tanzimine bizzat Latife Hf. nezâret etmiş olup, kendisine yardımcı olarak gemiden bir subay rica etmeleri üzerine, bu işe ben memur edilmiştim. Sofrayı Hf. ile birlikte protokola uygun bir şekilde tanzim etmiştik.
Yemekte, Gazi Hz.leri son derecede neşeli idiler. Subay arkadaşlara ayrı, ayrı sualler tevcih buyuyorlardı. Tamamen ciddi bahislerden uzak suallerine, arkadaşlarca verilen bazı komik cevaplar da pek hoşlarına gidiyor ve neşeleniyordu… (ORHAN, s.264)
“… O gece, geç saatlere kadar süren yemek, pek neşeli geçmiş olup sonunda Ankara’ya çekilmek üzere, Bahriyemizi öven bir telgraf refakatimizdeki Peyk-i Şevket Torpido Kruvazörü ile Samsun’a gönderilmişti…” (ORHAN, s.265)

Beş yıl aradan sonra yeniden Samsun…
19 Eylül akşamını ve 19-20 Eylül 1924 gecesini günbatısı rotada Ordu-Samsun arasında açık denizde geçiren Hamidiye sabaha karşı makilerine yol vermiş Samsun’u ufuk hattına alarak seyretmekteydi.
20 Eylül 1924 Cumartesi sabahı saat:06.00 civarında Hamidiye Kruvazörü Samsun limanına demir atmıştı. (METEL, s.74)

Resim: Gazi Mustafa Kemal Paşa Samsun’da

 

Karaya ilk önce Hamidiye’nin Merasim Kıta’sı ve bando takımı çıkartıldı. Zira Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın 12 Eylül’de Mudanya’da başlayan deniz seyahati Samsun’da nihayet buluyordu. Reis-i Cumhur Hz.leri törenle gemiden uğurlanacaktı. Hamidiye kruvazörü bu merasime rağmen Reis-i Cumhur Hz.leri Samsun’dan ayrılınca değin Samsun limanında bekleme emri almıştı.

Temsili resim
“Samsunlular ise, beş senedir hasretini çektikleri Paşa Hazretleri’ni biran önce görmek ve beş yılın hasretini dindirmek için sabırsızlanıyordu. Çoluk çocuk genç yaşlı kadın erkek herkes büyük bir coşku ve heyecan içerisinde sahile koştular. Halk sabırsızlıkla ve meraklı gözlerle ufka doğru bakarken Hamidiye’nin göklere yükselen dumanı gözüktü. O anda halkın heyecanı, sevinci ve coşkusu zirveye ulaştı. O gün Samsun tarihi bir gün daha yaşıyordu. Nihayet Hamidiye Kruvazörü Peyk-i Şevket Torpidosu ile birlikte Samsun limanı önlerine doğru yaklaştı. Halk, Reis-i Cumhur Hazretleri’ni uzun uzun ve büyük bir coşkuyla ve heyecanla alkışladı ve her yerden “hoş geldin Gazi Paşa” nidaları yükseldi. Reis-i Cumhur Hazretleri’nin beş yıl evvel yani 19 Mayıs 1919’da çıktığı Tütün İskelesinde görülmemiş bir mahşeri kalabalık vardı. Halk; bayraklarla donatılan sokak ve caddelere sığmıyor, kimileri damlara çıkmış kimileri ise evlerinin pencerelerinden Gazi Paşa Hazretleri’ni selamlıyorlardı. Gazi Paşa Hazretleri, halkın kendisine göstermiş olduğu bu coşkudan ve samimi tezahüratlardan pek mütehassıs olmuşlardır. Akşam saatlerinde ise Reis-i Cumhur Gazi Mustafa Kemal Paşa Hazretleri’nin şereflerine bütün şehir baştanbaşa elektrik lambalarıyla ve fenerlerle ışıklandırıldı ve her taraf aydınlatılmıştı. O gün Samsun’da bayram günü yaşamıştı.” (samsungovtr)
Samsun’da ikinci gün… 21 Eylül
“Reis-i Cumhur Gazi Mustafa Kemal Paşa, Samsun’da Türkiye’nin ilk kez yerli sermaye ile inşa ettiği Samsun – Çarşamba demiryolu inşaatının temel atma törenine katıldı. Ulaşıma önem veren Mustafa Kemal Paşa, Cumhuriyet döneminde de demiryolu yatırımları planlarken büyük projeler devlet tarafından üstlenilmiş, kısa mesafeli demiryolu projelerinin inşaatı yerli veya yabancı şirketlere verilmiştir. Samsun – Çarşamba hattının imtiyazı Türklerin oluşturduğu bir şirkete verildi. Böylece ilk defa bir Türk sermayedar demiryolu inşasına teşebbüs ediyordu. Türkiye’de ulusal sermaye ile ilk kez başlanan Samsun sınırları içerisinde 150 km uzunluğunda ve 75 cm genişliğinde Samsun - Çarşamba demiryolunun temeli Reis-i Cumhur Hazretleri’nin eliyle atılmış oldu. Reis-i Cumhur Hazretleri temel atma törenlerinin yanı sıra Askeri Hastaneyi ve mülki hastaneyi ile 5 sene evvel Samsun’a ilk gelişinde ikamet ettiği haneyi ve karargâh binasını ve Mıntıka Palas Oteli’ni de ziyaret etti”. (samsungovtr)
Samsun’da üçüncü gün… 22 Eylül
Mustafa Kemal Paşa, Samsun’da bulunduğu 3. gününde Samsun Kıtaatı Askeriye’sini, 15. Tümen Karargâhı ve kışlaları gezdi ve teftiş etti. Burada gördüğü intizam, talim ve terbiyenin mükemmelliğinden büyük bir memnunluk duydu.

Resim: Gazi Mustafa Kemal Paşa ve 15’inci Tümen personeli (samsungovtr)

Gazi hazretleri, Samsun muallimlerinin tertip ettiği çay programında, genç Türk Cumhuriyet’inin yeni nesle vereceği ve vermesi lazım gelen terbiyenin milli olduğunu katiyetle beyan buyurdu. Mustafa Kemal Paşa ziyafetin sonunda birlik hatıra defterine şu satırları yazdı. “Samsun Muallimler Birliği” Hey’etini tebrik ederim. Gösterdikleri, münevver birlik asar-ı takdire sezadır. Samsun evlatları bu birliğin feyzinden ne kadar müstefit olacaklardır. Bütün Türkiye’ye şamil, muallimler birliğinin bütün milleti münevver birlik haline getirdiği zaman Türk milletinin nasıl bir demir kütle olacağını düşünmek cidden büyük zevk ve saadettir. Bu kadar nurlu, bu kadar mes’ud netice verecek bir hedefin rehberlerini hürmetle selamlarım.”
Samsun dördüncü gün…23 Eylül
23 Eylül 1924 Salı günü Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’daki son gününde Paşa, sabah saatlerini hükümet dairesinde geçerek, Samsun belediye başkanı ile uzun bir görüşme yaptı. 
DEVAMI YARIN

Selçuk Şen

Selçuk Şen

DİĞER YAZILARI KAZA’DAN VİLAYET’E GİDEN SÜREÇTE ORDU-3 13-10-2021 13:50 KAZA’DAN VİLAYET’E GİDEN SÜREÇTE ORDU-2 12-10-2021 11:08 KAZA’DAN VİLAYET’E GİDEN SÜREÇTE ORDU-1 11-10-2021 10:19 ATATÜRK’ÜN KARADENİZ GEZİSİ VE HAMİDİYE’DE YAŞANANLAR-8 21-09-2021 07:23 ATATÜRK’ÜN KARADENİZ GEZİSİ VE HAMİDİYE’DE YAŞANANLAR-7 20-09-2021 16:49 ATATÜRK’ÜN KARADENİZ GEZİSİ VE HAMİDİYE’DE YAŞANANLAR-6 18-09-2021 00:47 ATATÜRK’ÜN KARADENİZ GEZİSİ VE HAMİDİYE’DE YAŞANANLAR-5 17-09-2021 07:17 ATATÜRK’ÜN KARADENİZ GEZİSİ VE HAMİDİYE’DE YAŞANANLAR-4 16-09-2021 08:05 ATATÜRK’ÜN KARADENİZ GEZİSİ VE HAMİDİYE’DE YAŞANANLAR-3 15-09-2021 08:38 ATATÜRK’ÜN KARADENİZ GEZİSİ VE HAMİDİYE’DE YAŞANANLAR-2 14-09-2021 08:06 ATATÜRK’ÜN KARADENİZ GEZİSİ VE HAMİDİYE’DE YAŞANANLAR-1 13-09-2021 08:48 SEKİZ YILLIK HARPTE ORDULULAR (1914-1922)-6 04-09-2021 07:21 SEKİZ YILLIK HARPTE ORDULULAR (1914-1922)-5 03-09-2021 07:19 SEKİZ YILLIK HARPTE ORDULULAR (1914-1922)-4 02-09-2021 07:17 SEKİZ YILLIK HARPTE ORDULULAR (1914-1922)-3 01-09-2021 07:16 SEKİZ YILLIK HARPTE ORDULULAR (1914-1922)-2 31-08-2021 07:07 SEKİZ YILLIK HARPTE ORDULULAR (1914-1922)-1 30-08-2021 07:43 99’UNCU YILDÖNÜMÜNDE BÜYÜK TAARRUZ’UN MUHTEŞEM KADROSU-2 28-08-2021 07:55 99’UNCU YILDÖNÜMÜNDE BÜYÜK TAARRUZ’UN MUHTEŞEM KADROSU-1 27-08-2021 07:54 SAKARYA MEYDAN MUHAREBESİ’NİN KADROSU-3 30-07-2021 07:09 SAKARYA MEYDAN MUHAREBESİ’NİN KADROSU-2 29-07-2021 07:46 SAKARYA MEYDAN MUHAREBESİ’NİN KADROSU -1 28-07-2021 07:45 PERŞEMBE YEŞİLKÖY MAHALLESİ KURTULUŞ SAVAŞI ŞEHİTLERİ ANITI “KUTLUCALILARI” KUTLUYORUZ 07-07-2021 07:36 PERŞEMBE YEŞİLKÖY MAHALLESİ KURTULUŞ SAVAŞI ŞEHİTLERİ ANITI “KUTLUCALILARI” KUTLUYORUZ 06-07-2021 07:35 PERŞEMBE YEŞİLKÖY MAHALLESİ KURTULUŞ SAVAŞI ŞEHİTLERİ ANITI - “KUTLUCALILARI” KUTLUYORUZ - 05-07-2021 07:14 1892’DE ORDU VE GİRESUN’DA ORTAYA ÇIKAN BULAŞICI HASTALIK VE OSMANLI HÜKÜMETİNİN SALGIN KARŞISINDA ALDIĞI TEDBİRLERE ÖRNEKLER 26-06-2021 07:09 OSMANLI 3’ÜNCÜ ORDU MÜFETTİŞLİĞİNİN HARP VE MUHARECERET YOLLARI DURUM RAPORU 22-06-2021 07:20 OSMANLI 3’ÜNCÜ ORDU MÜFETTİŞLİĞİNİN HARP VE MUHARECERET YOLLARI DURUM RAPORU 21-06-2021 07:32 OSMANLI 3’ÜNCÜ ORDU MÜFETTİŞLİĞİNİN HARP VE MUHARECERET YOLLARI DURUM RAPORU 19-06-2021 07:26 OSMANLI 3’ÜNCÜ ORDU MÜFETTİŞLİĞİNİN HARP VE MUHARECERET YOLLARI DURUM RAPORU 18-06-2021 07:34 OSMANLI 3’ÜNCÜ ORDU MÜFETTİŞLİĞİNİN HARP VE MUHARECERET YOLLARI DURUM RAPORU 17-06-2021 07:30 OSMANLI 3’ÜNCÜ ORDU MÜFETTİŞLİĞİNİN HARP VE MUHARECERET YOLLARI DURUM RAPORU 16-06-2021 07:55 OSMANLI 3’ÜNCÜ ORDU MÜFETTİŞLİĞİNİN HARP VE MUHARECERET YOLLARI DURUM RAPORU 15-06-2021 07:23 MİLLİ ORDU'DA “ORDU” VE ORDULULAR-3 02-06-2021 07:02 MİLLİ ORDU'DA “ORDU” VE ORDULULAR-2 01-06-2021 07:01 MİLLİ ORDU'DA “ORDU” VE ORDULULAR-1 31-05-2021 07:00 ÇAR’I ÇİLEDEN ÇIKARTMAK 24-05-2021 07:20 FATSA KAYMAKAMININ YETKİ TASARRUFU NEDENİYLE ABD'NİN OSMANLI DEVLETİNE NOTA VERMESİ 11-05-2021 00:06 “ARALIK 1922’DE ORDU’DA ABD VARLIĞI” -4 06-05-2021 07:26  “ARALIK 1922’DE ORDU’DA ABD VARLIĞI” -3 05-05-2021 07:25  “ARALIK 1922’DE ORDU’DA ABD VARLIĞI” -2 04-05-2021 07:23  “ARALIK 1922’DE ORDU’DA ABD VARLIĞI” -1 03-05-2021 07:24 345 KAHRAMAN PERŞEMBELİ-3 29-04-2021 07:51 345 KAHRAMAN PERŞEMBELİ-2 28-04-2021 07:49 345 KAHRAMAN PERŞEMBELİ-1 27-04-2021 07:49 YÜZYILIN KADROSU 21-04-2021 07:01 YÜZYILIN KADROSU 20-04-2021 07:01 SON MEKTUP 16-04-2021 07:40 15’İNCİ KAFKAS FIRKASI VE KAHRAMAN ORDULULAR-2 15-04-2021 08:43 15’İNCİ KAFKAS FIRKASI VE KAHRAMAN ORDULULAR-1 14-04-2021 08:27 ORDU’DA MÜSTAHFAZ KITAAT’IN TEŞKİLİ ve ALİPAŞAZADE YÜZBAŞI ZİYA BEY’İN CEPHE HAREKÂTI-4 08-04-2021 07:27 ORDU’DA MÜSTAHFAZ KITAAT’IN TEŞKİLİ ve ALİPAŞAZADE YÜZBAŞI ZİYA BEY’İN CEPHE HAREKÂTI-3 07-04-2021 07:25 ORDU’DA MÜSTAHFAZ KITAAT’IN TEŞKİLİ ve ALİPAŞAZADE YÜZBAŞI ZİYA BEY’İN CEPHE HAREKÂTI-2 06-04-2021 07:45 ORDU’DA MÜSTAHFAZ KITAAT’IN TEŞKİLİ ve ALİPAŞAZADE YÜZBAŞI ZİYA BEY’İN CEPHE HAREKÂTI-1 05-04-2021 19:25 LEFKOŞELİ YÜZBAŞI SUDİ BEYİN ORDU’DA TUTUKLANMASI 30-03-2021 08:01 KENDİ GEMİSİYLE VURULAN OSMANLI 27-03-2021 07:38 1853 – 1856 KIRIM HARBİ SONRASI OSMANLI DENİZ FENERLERİ VE VONA (ÇAM BURNU) FENERİ 25-03-2021 07:40 HARB-İ UMUMİ’DE MİDİLLİ’Yİ TEYAKKUZA GEÇİREN ORDULU BALIKÇI 22-03-2021 08:38  GÜLCEMAL VAPURUNUN PERŞEMBE (VONA) YASON BURNU’NDA KARAYA OTURMASI VE TAHLİSİYE FAALİYETİ 20-03-2021 10:52
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Trabzonspor921
  • 2Hatayspor919
  • 3Fenerbahçe919
  • 4Beşiktaş917
  • 5Fatih Karagümrük917
  • 6Galatasaray917
  • 7Alanyaspor917
  • 8Altay915
  • 9Konyaspor914
  • 10Adana Demirspor912
  • 11Kayserispor911
  • 12Gaziantep FK911
  • 13Sivasspor910
  • 14Başakşehir FK99
  • 15Antalyaspor99
  • 16Yeni Malatyaspor99
  • 17Göztepe98
  • 18Giresunspor98
  • 19Kasımpaşa96
  • 20Çaykur Rizespor91
Gazete Manşetleri
E-GAZETE
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
istanbul mutlu son ankara mutlu son izmir mutlu son bursa mutlu son antalya mutlu son adana mutlu son konya mutlu son şanlıurfa mutlu son gaziantep mutlu son kocaeli mutlu son mersin mutlu son diyarbakır mutlu son hatay mutlu son manisa mutlu son kayseri mutlu son samsun mutlu son balıkesir mutlu son maraş mutlu son van mutlu son aydın mutlu son tekirdağ mutlu son sakarya mutlu son denizli mutlu son muğla mutlu son bağcılar mutlu son bahçelievler mutlu son esenler mutlu son esenyurt mutlu son kadıköy mutlu son kağıthane mutlu son kartal mutlu son küçükçekmece mutlu son maltepe mutlu son pendik mutlu son sultangazi mutlu son ümraniye mutlu son üsküdar mutlu son aliağa mutlu son alsancak mutlu son bayraklı mutlu son bornova mutlu son buca mutlu son çeşme mutlu son çiğli mutlu son gaziemir mutlu son karşıyaka mutlu son konak mutlu son menemen mutlu son ödemiş mutlu son torbalı mutlu son çankaya mutlu son keçiören mutlu son mamak mutlu son polatlı mutlu son sincan mutlu son alanya mutlu son belek mutlu son kaş mutlu son kemer mutlu son korkuteli mutlu son lara mutlu son manavgat mutlu son serik mutlu son side mutlu son didim mutlu son efeler mutlu son kuşadası mutlu son nazilli mutlu son altıeylül mutlu son bandırma mutlu son edremit mutlu son karesi mutlu son susurluk mutlu son gemlik mutlu son gürsu mutlu son inegöl mutlu son mudanya mutlu son nilüfer mutlu son osmangazi mutlu son yıldırım mutlu son biga mutlu son çan mutlu son gelibolu mutlu son adıyaman mutlu son afyon mutlu son ağrı mutlu son aksaray mutlu son amasya mutlu son ardahan mutlu son artvin mutlu son bartın mutlu son batman mutlu son bayburt mutlu son bilecik mutlu son bingöl mutlu son bitlis mutlu son bolu mutlu son burdur mutlu son çanakkale mutlu son çankırı mutlu son çorum mutlu son düzce mutlu son edirne mutlu son elazığ mutlu son erzincan mutlu son erzurum mutlu son eskişehir mutlu son giresun mutlu son gümüşhane mutlu son ığdır mutlu son ısparta mutlu son karabük mutlu son karaman mutlu son kastamonu mutlu son kilis mutlu son kırıkkale mutlu son kırklareli mutlu son kırşehir mutlu son uşak mutlu son kütahya mutlu son malatya mutlu son mardin mutlu son nevşehir mutlu son niğde mutlu son ordu mutlu son trabzon mutlu son osmaniye mutlu son rize mutlu son siirt mutlu son sinop mutlu son sivas mutlu son tokat mutlu son karahayıt mutlu son pamukkale mutlu son nizip mutlu son şahinbey mutlu son şehitkamil mutlu son antakya mutlu son defne mutlu son iskenderun mutlu son darıca mutlu son gebze mutlu son gölcük mutlu son izmit mutlu son körfez mutlu son akşehir mutlu son beyşehir mutlu son ereğli mutlu son karatay mutlu son meram mutlu son selçuklu mutlu son akhisar mutlu son alaşehir mutlu son soma mutlu son turgutlu mutlu son akdeniz mutlu son anamur mutlu son erdemli mutlu son mezitli mutlu son silifke mutlu son tarsus mutlu son toroslar mutlu son yenişehir mutlu son bodrum mutlu son dalaman mutlu son fethiye mutlu son köyceğiz mutlu son marmaris mutlu son menteşe mutlu son milas mutlu son adapazarı mutlu son serdivan mutlu son atakum mutlu son çarşamba mutlu son ilkadım mutlu son eyyübiye mutlu son siverek mutlu son viranşehir mutlu son çerkezköy mutlu son çorlu mutlu son erbaa mutlu son