DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Ali Güler
Ali Güler
Giriş Tarihi : 20-09-2021 07:32
Güncelleme : 19-09-2021 22:34

ATATÜRK’E GÖRE MİLLİYETÇİLİK VE TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİ-1

Dr. Ali GÜLER

 

 

Biz doğrudan doğruya milliyetperveriz ve Türk milliyetçisiyiz; cumhuriyetimizin dayanağı Türk topluluğudur. Bu topluluğun fertleri ne kadar Türk kültürüyle dolu olursa, o topluluğa dayanan cumhuriyet de o kadar kuvvetli olur.

* Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK

 

 

Milliyetçilik Kavramı

En temelde,  “bir insanın ait olduğu milleti sevmesi, milletini ve değerlerini yüceltmek için çalışması” fikri olarak tanımlayabileceğimiz milliyetçilik kavramı, pek çok düşünür, sosyolog, siyaset bilimci ve kültür tarihçisi tarafından incelenmiştir. Biz Atatürk’ün millet ve milliyetçilik tanımları üzerinden onun Türklük anlayışını ortaya koymaya çalıştığımız için doğal olarak bütün bu milliyetçilik tanımlarını ve yorumlarını değerlendirmemiz mümkün değildir. O başka bir müstakil çalışmanın konusu olabilir.

Burada, konuya bir kültür tarihçisi olarak ömrünün son yıllarında çok emek verdiğini yakından bildiğimiz Merhum Hocam Prof. Dr. Aydın Taneri’nin “milliyetçilik tanım ve tasnifini” ele alacağız. Tasnife geçmeden önce Hocamızın, “milliyetçilik” kavramı hakkındaki düşüncelerini, milliyetçilik kavramının karıştırıldığı bazı kavramlarla ilişkilerini ve Marksizm açısından milliyetçilik kavramının değerlendirilmesini görelim:

Modern bilime göre ‘millet’ ortak geçmişi olan ve birlikte yaşama arzusu gösteren insan topluluğudur. Marksizm bu tarifi reddeder. O, dünya tarihini ‘sömüren ve sömürülen’ sınıfların mücadelesi tarihi olarak gösterme gayreti içindedir. Yine o milliyetçilik, faşizm, ırkçılık, şovenizm (ferdin mensup olduğu milletin kusurlarını, başka milletlerin de olumlu taraflarını görmemesi), irredantizm (saldırgan milliyetçilik), sağcılık, aşırı sağcılık, Turancılık (Anayurt’taki vatandaşlarımızın dış Türkler ile aynı medeniyet dairesine mensup olduklarına inanması ve onlara sempati duymasıdır. Bulundukları ülkeleri fethetmek değildir.) vs. modern ilmin kesin hatlar ile birbirinden ayırdığı kavramları kasten tahrif eder. Marksizm ve maşalarının klasik metodu, bütün bunları milliyetçilik potasında eriterek onu çağdışı(!) bir kavram olarak tanıtmak esasına dayanır…

Millet fikrine inanların takip ettikleri milliyetçilik insanlığın tarihi ile beraber doğmuştur. Türk milleti gibi medeniyetler yaratmış ‘kültürlü milletlerin’ milliyetçilik anlayışını Ord. Prof. Dr. Sadri Maksudi Arsal’dan da yararlanarak şu şekilde açıklığa kavuşturuyoruz:

1. Milliyetçilik Akılcıdır, mantığa, akl-ı selime dayanır. Kendisi tecavüze uğramadıkça başka milletlerin hürriyetine saygı duyar. Adalet, beşeri dayanışma duyguları ile telif edebilen bir fikir sistemidir.

2. Milliyetçilik, sosyolojik ve psikolojik esaslara dayanır. Kan tahlili ile uğraşmaz, kafataslarının şekli ile de ilgilenmez. Milliyetçilik kan aramaz, ruh ve iman arar.

3. Milliyetçilik, klasik demokrasiye inanmak, gerek kendi milletinin, gerek diğer milletlerin hür olarak yaşamalarını arzu etmektedir. Kısaca Komünizmin tam karşısındadır. Milliyetçi, halkın hür iradesinin hâkimiyeti taraftarıdır. Çok partili hayatın savunucusudur.

4. Milliyetçilik eşitlikçidir. Bütün milletlerin yaratılış, doğal yetenekler ve gelişme güçleri bakımından eşit olduğuna inanır. Üstün millet-aşağı millet varsayımlarını reddeder. Her millete millet olarak saygı gösterir. Diğer milletlerin kendi milleti üzerindeki tahakküm teşebbüslerini, fikirle, kalemle, icabında silahla reddeder.

5. Milliyetçilik idealizm ve iyimserliği de esas alır. İnsanlığın, yani bütün milletlerin her sahada sınırsız gelişme dinamiğine sahip olduklarına inanır. Gelecekte dünyada barışın hâkim olması, ekonomik refahın yaygın hale gelmesi sayesinde milletlerin müreffeh, münevver, maddeten ve manen mesut olacaklarına inanır.

6. Milliyetçilik, şuura ve bilgiye, ilme dayanır. Bu bilgi, başta kendi milletininki olmak üzere bütün milletlerin günümüze kadar var olan medeniyetlerine, insanlığa kazandırdıkları değerlere özetle de olsa vakıf olmaktır. Mahiyeti itibarıyla ancak hür bir şekilde düşünen insan, klasik demokrasiye inanmış milletlerde tekâmül eder. Yarı aydın, milliyet şuur ve bilgisine sahip olmayan veya manevi değerler kazanamamış bir şahıs veya topluluğun gayri milli akımlara teslim olması normaldir.

Maddi ve manevi gelişme için, milletler arası kültür alışverişini doğal karşılayan milliyetçilik, insanların serbest düşüncenin tecellisi olan modern ilim ile yeni gerçeklere ulaşacaklarını kabul eder. Bu suretle ezeli ve ebedi yüksek ahlak prensipleri daha derinden benimsenecek, pozitif bilimler ve teknik sahada yeni keşifler yapacaktır. Bu yüksek amaçlara erişmenin yegâne sağlam yolu akılcı düşünce ve ilkelere dayanan milliyetçiliktir. Açıkça görüldüğü gibi, insanı hür bir şekilde düşünmekten men eden, onu robotlaştıran, manevi değerleri ve dini değerleri reddeden, klasik demokrasiyi kabul etmiş milletler ile asgari ilişkilerde bulunan Marksizmin, milliyetçiliği hedef alması kadar doğal bir gerçek olamaz.

Prof. Dr. Aydın Taneri Hocamız, milliyetçilik kavramını önce, “Modern Bilime Göre” ve “Marksizme Göre” olmak üzere ikiye ayırmıştır. Ardından “Modern Bilime Göre” 4’lü bir tasnif yapmıştır:

1. Sosyolojik Milliyetçilik,

2. Kültür Milliyetçiliği,

3. Doktriner Milliyetçilik,

4.  İdeolojik Milliyetçilik.

Prof. Dr. Aydın Taneri’nin haftaya tanımlarını yapacağımız ve Atatürk’ün görüşlerini de bu tasnife göre ayrı ayrı yansıtacağımız milliyetçilik tasnifini somut hale getirirsek şunu söylemek mümkündür:

Bir kimse, ait olduğu milletini severse, ona bağlılık duyarsa sosyolojik milliyetçi; ait olduğu milletin değerlerini, kültürünü yüceltmek için uğraşırsa kültürel milliyetçi; millet iradesini, milli egemenliği üstün tutarak, cumhuriyet ve demokrasi bilinci gelişmiş ise doktriner milliyetçi; siyasi görüşlerine, tercihlerine milliyetçilik duygu, fikir ve görüşü yön verirse de ideolojik milliyetçi olur.

Elbette, milliyetçilik kelime ve kavramı bütün bu tasniflerde yer alan milliyetçilik türlerinin bütünüdür. Sayın Prof. Dr. Aydın Taneri’nin tasnifi, meselenin anlaşılmasını kolaylaştırmaktadır.

 

Atatürk’ün Milliyetçilik Anlayışı

Atatürk, bir fikir, düşünce adamı olarak Milliyetçilik kelime kavramının her türünü, her kolunu açıklıkla değerlendirmiştir. Fikriyatını yapmıştır. Atatürk Medeni Bilgiler’de, “millet” tanımını yapıp “milliyet prensibi”ni açıkladıktan sonra “Türk milliyetçiliği” kavramının tanımını da şu şekilde yapmıştır:

Türk milliyetçiliği, terakki (ilerleme) ve inkişaf (gelişme) yolunda beynelmilel (milletlerarası) temas ve münasebetlerde, bütün muasır (çağdaş) milletlere muvazi (koşut/paralel) ve onlarla bir ahenkte yürümekle beraber Türk içtimai heyetinin (milletinin) hususi seciyelerini (özel/kendine özgü karakterlerini/değerlerini) ve başlı başına müstakil hüviyetini (bağımsız/milli kimliğini) mahfuz (saklı) tutmaktır.

Adı geçen eserde bu tanımın altına da Atatürk’ün 1923’te söylediği şu veciz sözünün bir kısmı yazılmıştır:

Dünyanın bize hürmet (saygı) göstermesini istiyorsak, evvela bizim kendi benliğimize ve milliyetimize bu hürmeti hissen, fikren, fiilen, bütün iş ve hareketlerimizle gösterelim. Bilmeli ki, milli benliğini bilmeyen milletler, başka milletlerin şikârıdır (avıdır).

Atatürk, 1926 yılında açıkça “Türk milliyetçisi olduğunu” ve Cumhuriyetin Türk milliyetçiliği fikir sistemi üzerine kurulduğunu açıkça belirtmiştir:

Biz doğrudan doğruya milliyetperveriz ve Türk milliyetçisiyiz; cumhuriyetimizin dayanağı Türk topluluğudur. Bu topluluğun fertleri ne kadar Türk kültürüyle dolu olursa, o topluluğa dayanan cumhuriyet de o kadar kuvvetli olur.

Görüldüğü gibi Atatürk’ün Türk milliyetçiliği anlayışı, dışa kapalı değildir. Türk milletinin kendine özgü, milli değerlerini koruyarak diğer çağdaş milletlerle eşit bir ilişki içinde olmayı hedeflemektedir. Nitekim o 1920 yılındaki bir başka konuşmasında da diğer milletlere hürmet etmeyi milliyetçilik anlayışının esası olarak ifade etmiştir:

Gerçi bize milliyetçi derler. Fakat biz öyle milliyetçileriz ki, bizimle işbirliği eden bütün milletlere hürmet ve riayet ederiz. Onların bütün milliyetlerinin gereklerini tanırız. Bizim milliyetçiliğimiz, herhalde bencil ve gururlu bir milliyetçilik değildir.

Mesleği itibarıyla başarılı bir asker olan Atatürk, bir devlet adamı ve düşünce adamı olarak, hayatı boyunca “insanlık ülkülerine” hizmet etmek ve “Dünya barışını tesis etmek” konusunda çalışmıştır. Atatürk’ün “barış” düşüncesi, Türk milletinin ilk yazılı metinlerinden Göktürk Kitabeleri’ne yansıyan “cihanşümul” (küresel) hâkimiyet anlayışına ve Türk devlet geleneğinin “insanı yaşat ki, devlet yaşasın” felsefesine dayanmaktadır. O’nun “barış” düşüncesinin geri planında milli ve dini hassasiyetlerle yoğrulmuş Türk kozmolojisinin engin “hoşgörü” anlayışının da etkilerinin olduğu açıktır. O’nun insanlık ve barış konusundaki tavrı çok nettir ve milliyetçilik anlayışının boyutlarını göstermektedir. Nitekim O, “İnsanlık” kavramı ve insanlık ailesinin birer üyeleri olarak her birimize düşen görevler konusunda şunları söylüyor: 

Artık insanlık kavramı, vicdanlarımızı temizlemeye ve hislerimizi yüceltmeye yardım edecek kadar yükselmiştir.

DEVAMI YARIN

 

* G. M. K. Atatürk, Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, C: V., Derleyen: S. Borak, U. Kocatürk, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Yayınları, Ankara, 1972, s. 114.

NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Trabzonspor921
  • 2Fenerbahçe919
  • 3Beşiktaş917
  • 4Fatih Karagümrük917
  • 5Galatasaray917
  • 6Alanyaspor917
  • 7Hatayspor816
  • 8Altay915
  • 9Konyaspor914
  • 10Adana Demirspor912
  • 11Gaziantep FK811
  • 12Kayserispor911
  • 13Sivasspor910
  • 14Başakşehir FK99
  • 15Antalyaspor99
  • 16Yeni Malatyaspor99
  • 17Göztepe98
  • 18Giresunspor98
  • 19Kasımpaşa96
  • 20Çaykur Rizespor91
Gazete Manşetleri
E-GAZETE
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
istanbul mutlu son ankara mutlu son izmir mutlu son bursa mutlu son antalya mutlu son adana mutlu son konya mutlu son şanlıurfa mutlu son gaziantep mutlu son kocaeli mutlu son mersin mutlu son diyarbakır mutlu son hatay mutlu son manisa mutlu son kayseri mutlu son samsun mutlu son balıkesir mutlu son maraş mutlu son van mutlu son aydın mutlu son tekirdağ mutlu son sakarya mutlu son denizli mutlu son muğla mutlu son bağcılar mutlu son bahçelievler mutlu son esenler mutlu son esenyurt mutlu son kadıköy mutlu son kağıthane mutlu son kartal mutlu son küçükçekmece mutlu son maltepe mutlu son pendik mutlu son sultangazi mutlu son ümraniye mutlu son üsküdar mutlu son aliağa mutlu son alsancak mutlu son bayraklı mutlu son bornova mutlu son buca mutlu son çeşme mutlu son çiğli mutlu son gaziemir mutlu son karşıyaka mutlu son konak mutlu son menemen mutlu son ödemiş mutlu son torbalı mutlu son çankaya mutlu son keçiören mutlu son mamak mutlu son polatlı mutlu son sincan mutlu son alanya mutlu son belek mutlu son kaş mutlu son kemer mutlu son korkuteli mutlu son lara mutlu son manavgat mutlu son serik mutlu son side mutlu son didim mutlu son efeler mutlu son kuşadası mutlu son nazilli mutlu son altıeylül mutlu son bandırma mutlu son edremit mutlu son karesi mutlu son susurluk mutlu son gemlik mutlu son gürsu mutlu son inegöl mutlu son mudanya mutlu son nilüfer mutlu son osmangazi mutlu son yıldırım mutlu son biga mutlu son çan mutlu son gelibolu mutlu son adıyaman mutlu son afyon mutlu son ağrı mutlu son aksaray mutlu son amasya mutlu son ardahan mutlu son artvin mutlu son bartın mutlu son batman mutlu son bayburt mutlu son bilecik mutlu son bingöl mutlu son bitlis mutlu son bolu mutlu son burdur mutlu son çanakkale mutlu son çankırı mutlu son çorum mutlu son düzce mutlu son edirne mutlu son elazığ mutlu son erzincan mutlu son erzurum mutlu son eskişehir mutlu son giresun mutlu son gümüşhane mutlu son ığdır mutlu son ısparta mutlu son karabük mutlu son karaman mutlu son kastamonu mutlu son kilis mutlu son kırıkkale mutlu son kırklareli mutlu son kırşehir mutlu son uşak mutlu son kütahya mutlu son malatya mutlu son mardin mutlu son nevşehir mutlu son niğde mutlu son ordu mutlu son trabzon mutlu son osmaniye mutlu son rize mutlu son siirt mutlu son sinop mutlu son sivas mutlu son tokat mutlu son karahayıt mutlu son pamukkale mutlu son nizip mutlu son şahinbey mutlu son şehitkamil mutlu son antakya mutlu son defne mutlu son iskenderun mutlu son darıca mutlu son gebze mutlu son gölcük mutlu son izmit mutlu son körfez mutlu son akşehir mutlu son beyşehir mutlu son ereğli mutlu son karatay mutlu son meram mutlu son selçuklu mutlu son akhisar mutlu son alaşehir mutlu son soma mutlu son turgutlu mutlu son akdeniz mutlu son anamur mutlu son erdemli mutlu son mezitli mutlu son silifke mutlu son tarsus mutlu son toroslar mutlu son yenişehir mutlu son bodrum mutlu son dalaman mutlu son fethiye mutlu son köyceğiz mutlu son marmaris mutlu son menteşe mutlu son milas mutlu son adapazarı mutlu son serdivan mutlu son atakum mutlu son çarşamba mutlu son ilkadım mutlu son eyyübiye mutlu son siverek mutlu son viranşehir mutlu son çerkezköy mutlu son çorlu mutlu son erbaa mutlu son