DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Osman Kademoğlu
Osman Kademoğlu
Giriş Tarihi : 03-08-2021 07:25

ASKERİN DÖNÜŞÜ-2

Osman KADEMOĞLU

Mimar – Yazar

KANADA                                                                                                              

Bu yazı büyük zaferin 99’uncu yıl dönümünde zaferi kazanan şehitlere, gazilere, kumandanlara ve Başkumandan’a ithaftır…

 

ASKERİN DÖNÜŞÜ

(İkinci bölüm)

Bu yazı Bolamanlı Tonuç Mustafa emminin kurtuluş savaşı anılarının öyküsüdür. Tonuç Mustafa emminin ruhu şâd olsun.

Yıl 1922. İstiklâl savaşı sona ermiş, zafer kazanılmıştı. Kurtuluş ordusunun askeri Bolaman’ın Laleli köyünden Tonuç Mustafa terhis olmuş Bolaman’a dönüyordu. Uşak’tan Ankara’ya kadar trenle gitti Ankara’dan öteye yürüyecekti.

 

O zamanlar Anadolu’nun yolları tekmil topraktı. Çamurlu, selli, yarlı, uçurumlu, bataklıklı, taşlı, kayalı, belalı, eşkiyalı yollardı. Ankara’dan bu yana Kırıkkale Yozgat Çorum Merzifon Havza Lâdik Kavak yollarında günlerce süren, çarık söken zorlu bir yürüyüşle ilerledi Çakallı’yı geçti, Samsun’a yakın dağların arasından deniz görününce eski sevdasına kavuşmanın sevincini duydu yolun çoğu gitmiş azı kalmıştı. Çarşamba’da simit aldı, Yeşilırmak’tan geçti. Terme’de hamama gitti keselendi yundu paklandı. Fatsa’da o gece handa kaldı, orada kendisi gibi savaştan dönen Bolamanlı askerler vardı. Fatsa iskelesinde poyrazın sesini dinledi, deniz kokusunu soludu, suya konup kalkan akkuşları seyretti. Kale’de savaştan dönen askerlere selâmlıkta yemek verildi. Sonra Deredüzü’ndeki baba evinin yolunu tuttu. Yol Goraz deresinin bir yanından bir yanına geçerek gidiyordu, suyun köpüklü, coşkun akışlı olduğu yerlerde dal köprülerden geçerek, taştan taşa atlayarak ilerledi, çocukken balık yakaldığı kayalık gözelerde durup balıklara baktı. Deredüzü’ne varmadan ırmağın sağ yanında üstü bodur çalılarla sarı sarı likenle kahverengi ve yeşil yosunla kaplı koca bir kayalık vardı dere boyu vadide türkü okusan ıslık çalsan, derin bir nefes alsan of çeksen ses bu kayalara çarpar büyür yankılanır geri gelirdi işte o kayalık da yerli yerinde duruyordu. Çocukken yaptığı gibi HAAAYT diye seslendi, kayalar HAAAYYT diye yanıt verdi. Burada herşey aynen bıraktığı gibiydi. Savaş alanında top ateşinin yakıp yıktığı parçalayıp yok ettiği ağaçlar, fundalar, çiçek öbekleri, diken kümeleri, derin çukurlar açılan topraklar, dağılıp toz olan kayalar, Afyon ovasının yaralı berli tabiat manzaralarına karşı Bolaman’ın diri yeşil doğası ne büyük tezattı. Derenin soluna düşen Mahmutevyanı’nı geçip biraz daha gittikden sonra akarsuyun sağında kalan peyin (bel yüksekliğinde yığma kuru taş duvar) açık bırakılan yerinden Deredüzü denilen fındık bahçesine girdi. Cılga yol fındık ocaklarının arasından tepeye tırmanıyordu. Saklambaç oynarken gizlendiği, yağmurdan kaçıp sığındığı kaya kovukları, kovuğa girerken alnına çarpan, yedi yaşında ilk kanını akıtan kayanın sivrisi oradaydı. dört yıl önce yürüyerek askere gitmişti şimdi gene yürüyerek askerden dönüyordu. Yolun sağında kalan yosunlu taşın dibindeki puara (pınara) geldi puarın başında yaprakların yeşili açıktan koyuya giderek renk renk, gölge gölge çoğalarak yere yaklaşıyor gözede gölgenin en kuytu yerinde yeşilin en koyusundan başlayarak eğrelti, yonca, defne, taflan ve yosun yeşilinden çam yeşiline, cam göbeğine kadar renkler adım adım en açık ve en uçuk yeşile kadar yükseliyor en yukarıda turkuaz eriyerek gökyüzü mavisine karışıyordu. Eğildi dizlerinin üstüne geldi çenesi toprağa değerek puardan kana kana içti aynı anda bir adım ötede suyun karşıbaşında yeşil gözlü bir göğ keçemen (yeşil kertenkele) kendisiyle aynı gözeden su içen askere bakıyor sanki hoş geldin diyordu.

Otlar dün düşen yağıştan kaygandı yolun dikleştiği yerlerde dallara tutunarak tırmandı, yokuşun bittiği yamacın düzleştiği harman yerinde ahşap çatkısı kararmış taş dolgu evin kırmızı kiremit çatısı ve ince mavi duman tüten bacası göründü. Eve yakın ama evden görünmeyecek bir yerde durdu dizüstü çömeldi derin bir soluk aldı çok şükür sağ esen evine varmıştı. Yaprağı çok gölgesi geniş bir fındık ocağının altında sırtüstü yere uzandı dalların arasından gökyüzü görünüyordu dört yıl önce bıraktığı gün nasılsa mavinin aynı tonu sanki gökte asılı kalmış Mustafa’nın dönüşünü beklemişti. Hiçbirşeyin değişmemiş olmasına şaştı. Adını ve tadını bildiği tüm otlar eğrelti otu, ısırgan, melücen, galdirik, yonca, mendek sakarca hepsi diri yeşil ve tazeydi savaştan, süngü hücümlarından, el bombalarından, top mermilerinden yanan yakılan köylerde tüten kara dumandan habersiz kendi dünyalarında mutluydular. Bitkiler nebatlar kuşlar böcekler uzaktaki savaşı hiç duymamış olabilirmi diye düşündü, doğanın kendi işine bakmasına savaşa aldırmazlığına gıpta etti. Sonra “adam sen de insanlar da öyle değilmi” dedi. Kendini mutsuz eden düşünceleri başından savdı.

Mustafa yattığı yerden baba evini gözlüyordu “Anam belinde keşan başında oyalı çember elinde kara bir tencereyle evden çıktı tencereyi evin önünde açık taş ocakta yanan odun ateşinin üstüne bırakıp tekrar içeri girdi. Görmeyeli saçlarına kır değmişti anam biraz yaşlanmıştı ama dinçti, ayağını toprağa basışında her işini kendi gören köy kadınlarının güveni vardı.” Mustafa fındık ocağının altında saklandığı yerde tütün kesesini çıkardı bir cigara sardı tütünü yakmak için ateş arandı çakmağı kibriti yoktu. Evin önünde yalınayak dolaşan bir o yana bir bu yana koşan küçük çocuktan bir köz isteyecekti. Çocuk üç yaşını aşkın görünüyordu. Bu çocuk; talimgâhtayken gelen mektupdan doğum haberini aldığı kardeşi olmalıydı. Çocuk esmerdi inceydi bir çala kendi çocukluğuna benzetti, pışt pışt diye yavaşça seslendi el ederek yanına çağırdı, parmağını dudağına götürdü sus işareti yaptı. Şaşkın şaşkın bakan çocuğa “ben senin aganım” dedi kolundan tuttu kendine çekip sımsıkı kucakladı. Çocuk agasına sarıldı, iki kardeş bir süre öylece kaldılar. Neden sonra çocuk asker elbisesinin kopçalarıyla oynamaya başladı, artık agasına ısınmıştı.

Mustafa kardeşine “şimdi git ateşten bir köz al bana getir ama sakın beni gördüğünü kimseye deme” dedi. Mustafa çocuğun getirdiği bir ucu tüten fındık dalıyla cigarasını yaktı, tütünü içip bitirdi ayağa kalktı asker ceketini sıvatladı otunu tozunu vurdu belindeki palaskayı düzeltti yakasını ilikledi sessizce ateş başında çömelmiş elinde tahta kaşıkla dışı kara tencereyi karıştıran anasına doğru yürümeye başladı, çıtırtıyı duyan kadın arkasına döndü güneş tam da gözüne geliyordu, onbeş adım ilerde fındık ocaklarının olduğu yerden bir gölge yaklaşıyordu gelenin kim olduğunu çıkarmaya çalıştı. Kadın gelen yabancıdır diye çemberini çekeledi saçını örtmek istedi, elini gözüne siper ederek yaklaşan askere baktı... baktı… baktı… yüzündeki çizgiler değişti. ağlamaklı oldu gözleri doldu “Oy Mustafaaam Mustafaaam oğluuum oğluuum...” diyebildi. Asker, anasının avucu kınalı elini öptü, ana oğul sarıldılar, Mustafa derin bir nefes aldı kucakladığı kadını kokladı, anası dağ çiçeği korkuyordu.

 

Yazıyı 30 Ağustos 1924’te büyük zaferin ikinci yıldönümünde savaş meydanında yapılan törende konuşan Başkumandan Gazi Mustafa Kemal’in sözüyle bitirelim:

“Arkadaşlar bu gazâ ve şehâdet diyarında şehit askeri hep beraber hürmet ve tâzimle selamlayalım”.

 

S o n

NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Beşiktaş513
  • 2Trabzonspor513
  • 3Konyaspor511
  • 4Hatayspor510
  • 5Fatih Karagümrük510
  • 6Fenerbahçe510
  • 7Altay59
  • 8Alanyaspor59
  • 9Galatasaray58
  • 10Kayserispor57
  • 11Yeni Malatyaspor56
  • 12Göztepe55
  • 13Gaziantep FK55
  • 14Kasımpaşa55
  • 15Adana Demirspor55
  • 16Antalyaspor54
  • 17Sivasspor53
  • 18Başakşehir FK53
  • 19Giresunspor51
  • 20Çaykur Rizespor51
Gazete Manşetleri
E-GAZETE
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
istanbul mutlu son ankara mutlu son izmir mutlu son bursa mutlu son antalya mutlu son adana mutlu son konya mutlu son şanlıurfa mutlu son gaziantep mutlu son kocaeli mutlu son mersin mutlu son diyarbakır mutlu son hatay mutlu son manisa mutlu son kayseri mutlu son samsun mutlu son balıkesir mutlu son maraş mutlu son van mutlu son aydın mutlu son tekirdağ mutlu son sakarya mutlu son denizli mutlu son muğla mutlu son bağcılar mutlu son bahçelievler mutlu son esenler mutlu son esenyurt mutlu son kadıköy mutlu son kağıthane mutlu son kartal mutlu son küçükçekmece mutlu son maltepe mutlu son pendik mutlu son sultangazi mutlu son ümraniye mutlu son üsküdar mutlu son aliağa mutlu son alsancak mutlu son bayraklı mutlu son bornova mutlu son buca mutlu son çeşme mutlu son çiğli mutlu son gaziemir mutlu son karşıyaka mutlu son konak mutlu son menemen mutlu son ödemiş mutlu son torbalı mutlu son çankaya mutlu son keçiören mutlu son mamak mutlu son polatlı mutlu son sincan mutlu son alanya mutlu son belek mutlu son kaş mutlu son kemer mutlu son korkuteli mutlu son lara mutlu son manavgat mutlu son serik mutlu son side mutlu son didim mutlu son efeler mutlu son kuşadası mutlu son nazilli mutlu son altıeylül mutlu son bandırma mutlu son edremit mutlu son karesi mutlu son susurluk mutlu son gemlik mutlu son gürsu mutlu son inegöl mutlu son mudanya mutlu son nilüfer mutlu son osmangazi mutlu son yıldırım mutlu son biga mutlu son çan mutlu son gelibolu mutlu son adıyaman mutlu son afyon mutlu son ağrı mutlu son aksaray mutlu son amasya mutlu son ardahan mutlu son artvin mutlu son bartın mutlu son batman mutlu son bayburt mutlu son bilecik mutlu son bingöl mutlu son bitlis mutlu son bolu mutlu son burdur mutlu son çanakkale mutlu son çankırı mutlu son çorum mutlu son düzce mutlu son edirne mutlu son elazığ mutlu son erzincan mutlu son erzurum mutlu son eskişehir mutlu son giresun mutlu son gümüşhane mutlu son ığdır mutlu son ısparta mutlu son karabük mutlu son karaman mutlu son kastamonu mutlu son kilis mutlu son kırıkkale mutlu son kırklareli mutlu son kırşehir mutlu son uşak mutlu son kütahya mutlu son malatya mutlu son mardin mutlu son nevşehir mutlu son niğde mutlu son ordu mutlu son trabzon mutlu son osmaniye mutlu son rize mutlu son siirt mutlu son sinop mutlu son sivas mutlu son tokat mutlu son karahayıt mutlu son pamukkale mutlu son nizip mutlu son şahinbey mutlu son şehitkamil mutlu son antakya mutlu son defne mutlu son iskenderun mutlu son darıca mutlu son gebze mutlu son gölcük mutlu son izmit mutlu son körfez mutlu son akşehir mutlu son beyşehir mutlu son ereğli mutlu son karatay mutlu son meram mutlu son selçuklu mutlu son akhisar mutlu son alaşehir mutlu son soma mutlu son turgutlu mutlu son akdeniz mutlu son anamur mutlu son erdemli mutlu son mezitli mutlu son silifke mutlu son tarsus mutlu son toroslar mutlu son yenişehir mutlu son bodrum mutlu son dalaman mutlu son fethiye mutlu son köyceğiz mutlu son marmaris mutlu son menteşe mutlu son milas mutlu son adapazarı mutlu son serdivan mutlu son atakum mutlu son çarşamba mutlu son ilkadım mutlu son eyyübiye mutlu son siverek mutlu son viranşehir mutlu son çerkezköy mutlu son çorlu mutlu son erbaa mutlu son