Geçmişten Miras Eskipazar Hamamı

Geçmişten Miras Eskipazar Hamamı

Geçmişten günümüze kalanlar. Yıkıntılar yanında ayakta olanlar da az değil. Yanından geçerken umursamayanlarımız oluyor. Ancak bakıp yaşanmışlıkları da düşünenler az değil. Yaşanmışlıklar… İnsanların güzel günleri yanında acı çektikleri günler de oluyor. Yaşam istediğimiz gibi devam etmiyor. İşte bu yıkıntılar ya da yapı önünden geçerken yaşanmışlıkları düşünmemek olanaksız.

Yıkıntılar; savaşlara, sevdalara tanık olmuştur. Yani taş yapıları, soğuk taş yığını olarak görürsek yaşanmışlıkları okuyamayız. Okuyamadığımız için de kendi yaşamımıza doğru yön veremeyiz. Savaşların nedenini, sevgiyi ya da ayrılıkların acısını hissedemeyiz.

Geçmişten Miras Eskipazar Hamamı

Ordu’da geçmişi anımsatan bu tür yapılar az değil. Biri de Eskipazar Mahallemizde Ordu’nun kuruluşunun olduğu yerde bulunan HAMAM. 1380-1390 yıllarında Hacı Emiroğlu Beyliği buraya yerleşmiş. Yerleşme doğal akışıyla mı olmuş? Yerli halkla savaşarak mı buraya yerleşilmiş kaynaklarda bundan söz edilmiyor. Yerleştikten hemen sonra ilk gereksinim olan cami ve hamam yapılmış.

Hamam, cami ve diğer yapılar nelere tanık olmuştur nelere! Ayakta kalan Hamam ve cami. Yeni çalışmalarla mezarlar içinde bir kalıntı bulunmuş ve medrese olduğu iddia ediliyor. Doğrudur, mezarlar eski değil. Bu yapılar hala tanıklığına devam ediyorlar. Yerleşim yeri olan Eskipazar’ın adından da belli olduğu gibi PAZAR YERİ olarak da görevini yapmış. Merkez (çarşı) olduğu için de cami, medrese ve hamam önemli yer tutuyor. Hangisi önce yapıldığı çalışmalar tamamlanınca netleşir. Belki de yaşları aynıdır.

Geçmişten Miras Eskipazar Hamamı

Benim merak ettiğim hamamıyla, camisiyle, varsa medresesiyle nelere tanıklık ettikleri. Ayakta duran hamamın başına neler gelmiştir? Nelere tanık olmuştur? Kendisini yapanların yerleşme sırasındaki savaşlarını, sıkıntılarını görmemiştir ancak hamama gelenlerin konuşmalarını dinlemiştir. Bu nedenle kendinden önceki dönemi de taşlarının dokusuna kazımıştır. Ya yapıldıktan sonra tanık oldukları… Sevindiği günlerle üzüldüğü günleri sayarsak daha çok üzülmüştür diye düşünüyorum.

Geçmişten Miras Eskipazar Hamamı

Önce şehir Eskipazar’dan Bucak’a taşınmaya başladığında her gidenin arkasından gözyaşı akıtmıştır. Bir süre sonra caminin kapısının sökülüp götürülüşüne tanık olmuştur ki, canını acıtan en büyük darbelerden biri de bu olmuştur.

Bir süre sonra yalnız başına kalıp gözyaşlarını içine akıtarak camiye gelenleri izlemiştir, dinlemiştir. Ona ilgi gösterenler kalmamıştır. Hatta varlığını da unutmuşlardır. Çevresini yabani otlar, dikenler sarmıştır. Bir süre sonra belki kaçaklara ev sahipliği de yapmıştır. Neler duymuştur ancak dili yok ki anlatabilsin.

Yalnızlığını ortadan kaldıran ilk adım, Orman Müdürlüğü’nün fidan bahçesi olarak kullanılmasıdır. Fidan, sebze diken kadınlı- erkekli grupların sesleriyle uyanmıştır. Duvarının dibinde dinlenmişlerdir. Çevresi bakımlı ve çeşit çeşit ağaçlar, sebzelerle renklenmiş. Yıkanmaya gelen olmasa da çevresinde insanların dolaşmasından memnundur.

Geçmişten Miras Eskipazar Hamamı

Sonra bir haber gelir. Buraya botanik park yapılacakmış. Anlamaz botanik parkın ne olduğunu. Makineler girer alana. Sesler ürkütür önce. Sonra ağaçların, çiçeklerin dikildiğini görür, sevinir. Eskisinin bir değişik biçimi oluyor o nedenle de üzülmez.

Yavaş yavaş ortaya çıkar yapılanlar. Ancak kendisine gelen yoktur. Derdini, istediğinin olup olmadığını soran yoktur. Bakımsızlıktan rengi bozulmuş, kirlenmiş, yıpranmış durumdadır. Kendisi bakımsızdı ama çevresi güzelleşiyordu.

Geçmişten Miras Eskipazar Hamamı

Yapıldığından bugüne haberler eksik olmuyordu. Yeni bir tartışmayı duydu. Botanik park yıkılıp yerine hastane yapılacakmış. Hastanenin beton bina olduğunu öğrenince gözleri nemlenir. İçi acır. Gözünün önünde yeşillikleri darmadağın ederler. Sonra alanda bağırmalar, çağırmalar duyulur. Anlar ki buraya hastane yapılmasını istemeyen, yeşil alan olarak kalmasını isteyenler var. Yüzü güler, mutlu olur.  Kendisine de bir isteği olup olmadığı sorulur. Sevinir, sırtı, başı ağrıyordu. Tedavisi yapılır. Şimdi ilk yapıldığı gibi dinçtir. Etrafını daha kolay inceleyebilecek.

Geçmişten Miras Eskipazar Hamamı

Dedim ya haber almaya alışmış HAMAM. Yeni haber, buraya spor tesisleri yapılacakmış. Üzülür ancak hastaneye göre daha rahat edecektir. Betonların gölgesinde kaybolmayacaktı.

Bu gelişmeler olurken geçmişten bugünü değerlendirip sorgulamaya başlar. Kendisi gibi, kendisinden önce yapılanlar da bir gereksinim üzerine ve uzun süre kullanılmak için yapılıyordu. Taşlardan yapıldıkları için dayanıklıydılar. Ayrıca yapılırken taşından çalan yoktu. En iyisinden yapılıyorlardı. Yüzyıllarca ayakta kalabiliyorlardı. Şimdi öyle mi her şey ticari düşünülüyor. Yanında yapılmak istenen hastaneyi düşündü. Yapılsaydı ömrü ne kadar olacaktı. Demirinden, çimentosundan çalınmayacak mıydı? Ya da kalitesi nasıl olacaktı? Çevresinde tepelere yapılan blok binaları seyretti. Kendisi bu binaların yıkılıp yerine başkalarının yapılacağını göreceğine inanıyordu. Yarın rantsal dönüşüm olan kentsel dönüşüm adıyla yıkılmayacaklarının garantisi yoktu. Ömürleri elli-altmış yıl olacak. Hadi yüz yıl olsun. Kendisi bu binaların ölümünü görecekti. Yeni tedavi edildi, bu tedaviyle insanlar bilerek zarar vermezlerse iki yüz-üç yüz yıl yaşardı.

Geçmişten Miras Eskipazar Hamamı

Bundan sonra gördüklerini, duyduklarını bir başkası merak eder anlatır diye düşündü. Bunları düşünürken kendini düşünme zamanı olmaz. Ah bir ayna tutulsa da görse ne hale geldiğini! Gelen vurmuş, giden vurmuş. Onarıldıktan sonra ziyaretçileri olacak diye sevinmiş. Ziyaretçileri olmuş ancak, “boş yer arayanlar” için. Hamamın için burayı mesken tutanların çöpleriyle dolmuş durumda. Hamamın ocak bölümüne giriş yeri de taşlarla dolmuş. Taşlar demişken hamamın çevresi taş deposu olmuş. Yığılan taşlar neredeyse hamamı yutacak gibi. Beyaz taşlar kimlerin, ne için getirilmiş bilmiyorum. Ancak “bedava yer” mantığıyla depo olarak kullanıldığı belli. İzinli mi? Nasıl izin vermiş hamamın etrafını kuşatan taşların buraya dökülmesine anlam vermek zor.

Geçmişten Miras Eskipazar Hamamı

Onarmak güzel de daha önemlisi korumaktır. Bu hamam Kültür ve Turizm Bakanlığı ya da Müdürlüğü tarafından onarılmış. Belli oluyor. Ancak onarmanın yetmediğini bu şekilde mi anlayacaktık. Onarılanı kendi halinde saldırılara açık bırakmak nasıl oluyor?

Hamamın kardeşi cami ve alan restore ediliyor. Güzel de oluyor ancak taş yığınlarınca kuşatılmış, kirletilmiş hamamın korunaksız bırakılması yapılan güzel işi olumsuzluyor.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Coşkun Özbucak - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Ordu Hayat Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Ordu Hayat hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Ordu Hayat editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Ordu Hayat değil haberi geçen ajanstır.