DİREKLERİN ÜSTÜ DE YANDI…

DİREKLERİN ÜSTÜ DE YANDI…
DİREKLERİN ÜSTÜ DE YANDI… Admin
Bu içerik 0 kez okundu.

Başağrı Köyü değirmeninde elektrik üretiminin hikayesi(1960-1961)

 

Yusuf Can Erişen

Gazetemiz yazarı, sevgili öğretmenimiz Gürsel Yıldırım, paylaşınca anılarımız tazelendi ve Ordu’da ilk elektriğin Mesudiye’nin Başağrı Köyü’ne geldiğini, üstelik de bunun yöre sakinlerinin imece usulü gerçekleştirdiklerini öğrendik.

Bir çok kişi bunun olacağına inanmadığı için, ağaç direkler dikilirken altı çürümesin diye yakıldığını  görünce, “direğin altını değil, üstünü yakın” diye de alaya almışlar.

Bu hikayeyi Mesudiyeli Bilişim Uzmanı Gökalp Ekşi de, büyüklerinden dinlemiş, araştırmış ve yıllar önce de paylaşmıştı.

Sevgili Gürsel öğretmenimiz de hatırlatınca, biz de bu önemli tarihi bilgiyi Gökalp Ekşi’nin notları ışığında bir kez daha okurlarımızla paylaşalım istedik. 

……………….

1960 senesinde Ordu ilinin hiçbir köyünde elektrik yoktur. Köyün ileri gelenlerinden, okuyup yazmayı bilen az sayıdaki insandan biri olan Halil Aydın, Başağrı köyüne elektrik getirilmesi konusunu köy meydanında tartışmaya açar. Bu fikri köylüler ve o dönemin açık fikirli muhtarı İbrahim Aydın (Emekli öğretmen Cavit Aydın’ın babası) destekler.

Fransız malı tribün

Hemen konu araştırılır ve Fransız malı bir tribün bulunur. Elektrik santralinin kurulacağı yer olarak köyün değirmeni seçilir.

İlk para köy meydanında toplanır ama maliyeti karşılamaktan çok uzaktır. Hemen İstanbul'da çalışan köylülere haber salınır ve destek istenir. İstek olumlu karşılık görür ve çalışanlar bir aylık maaşlarını köye gönderirler. O da yetmez 3 ay daha para gönderirler.

Elektrik teknisyeni yönetti

Para toplandıktan sonra, o dönemin Mesudiye Belediye Başkanı İzzettin Ağaoğlu'ndan teknik personel konusunda destek istenir. Ağaoğlu, ‘Erkek Mustafa’ adındaki elektrik teknisyeni santralin kurulumu için görevlendirir. Erkek Mustafa köyde kırk gün kalır.

Tribünün gelişi, değirmen binasına yerleştirilmesi, direklerin dikilmesi, evlere elektrik çekilmesi bir yıl gibi bir sürede tamamlanır.

1 yılda tamamlandı

1960'ta başlayan elektrik getirme macerası 1961 yılında hayata geçirilir.

Elektrik direklerinin teminini o dönemde Tokat'ta Orman İşletme sefi olarak görev yapan Başağrı köyünden Kamil Arıcan üstlenir. Mesudiye’ye kamyonla gelen direkler köylüler tarafından kağnılarla Başağrı köyüne taşınır.

Direkler dikilir, direklerin altı çürümesin diye yakılır. Fakat gelen geçenler köye elektrik geleceğini imkan dahilinde görmedikleri için "direğin altını değil üstünü yakın" diye alay ederler.

1961 yılında, hayal gerçek olur ve Başağrı Köylüsü köyüne elektrik getirmeyi başarır.

Ulusal basının ilgisi

Bu sayede Ordu'nun elektrik gelen ilk köyü Mesudiye'nin Başağrı Köyü olur.

Konu dönemin gazetelerinden Hayat ve Cumhuriyet gazetelerinde "Direklerin Üstü De Yandı" başlığıyla Tüm Türkiye'ye duyurulur.

15 sene çalıştı

Emekli öğretmen Cavit Aydın'ın verdiği bilgiye göre, artık sadece evlerde değil samanlıklarda bile elektrik vardır.

Köylü tarafından kurulan Elektrik santrali 1961'den 1976 yılına kadar 15 sene aralıksız hizmet verir.

………………..

Gökalp Ekşi, O dönemin kıtlık koşullarında bu yenilikçi görüş ve özveriyi ortaya koyan Başağrılı hemşehrilerimizi yad etmek borcumuzdur diye düşünüyorum. Sözleriyle de vefa ve minnet duygusunu dile getirmiş.

60 yıl öncesinin bir elektrik hikayesi bu. Hikaye dedikse de gerçek ve yaşanmış bir olay. Ancak beni daha çok cezbeden yanı, o yıllardaki yardımlaşma, dayanışma duygularının coşkusudur.

İmecenin çok güzel bir örneği bu... Birlikte, hele de o kıt imkan, zor tabiat şartları ve teknolojik imkansızlıklara rağmen, bir köyde halkın el ele verip neler yapabildiğinin göstergesi.

Bunun yöremizde çok örnekleri var. Ama git gide kopan komşuluk bağları, bayramdan bayrama görüşmeye dönen akraba ilişkileri, köylerden kopma ve daha da önemlisi “devlet yapsın” mantığı bu güzel örnekleri tarihte bıraktı.

Biz de yakın tarihimizde yok denecek kadar az olduğu için 60 yıl önceki bu güzel imece örneğini hatırlatmak gereği duyduk.

 

 

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Aşı sırası 75 yaş üstünde
Aşı sırası 75 yaş üstünde
Son dakika transferi!
Son dakika transferi!